De hormonenkwestie

Vele van de nieuwste ‘onmisbare’ supplementen die in de Verenigde Staten zijn ontwikkeld, bestaan uit bepaalde ‘natuurlijke’ hormonen, waarvan wordt verondersteld, dat je er – naarmate je ouder wordt en Sara of Abraham hebt gezien – minder van aanmaakt. In werkelijkheid is de belangrijkste reden voor de populariteit van deze natuurlijke hormonen de belofte van herwonnen jeugd.

‘Natuurlijk’ oestrogeen, DHEA, melatonine en sinds kort zelfs natuurlijk testosteron, zijn als het antwoord op alle ouderdomsproblemen verwelkomd. Natuurlijk progesteron is de laatste aanvulling op deze verzameling substanties, waarover van alles en nog wat wordt beweerd.
Sinds vele jaren zijn wij achterdochtig voor exogene, oftewel supplementaire, hormonen – of het nu gaat om de synthetische of de zogenaamd natuurlijke variant. Onze ervaring is evenwel, dat we – afgezien van een paar uitzonderingen – de enige pleitbezorgers zijn van verantwoorde gezondheidsremedies die tegen de stroom in zwemmen. Zo herinneren we ons een gesprek van een paar jaar geleden met een vooraanstaande Amerikaanse voedingsdeskundige, die verbijsterd reageerde toen wij weigerden om vrouwen die de overgang zijn gepasseerd aan te raden om een nieuw type natuurlijk oestrogeen te gaan gebruiken. “Waarom in vredesnaam niet?” riep hij verbaasd uit. “Je zou het toch zelf ook willen gebruiken?”

Onze achterdocht bleek echter gegrond. Tot ontzetting van de alternatieve gemeenschap heeft een belangrijke Amerikaanse studie uitgewezen, dat we naarmate we ouder worden niet minder melatonine aanmaken, zoals algemeen werd aangenomen. Gezonde zestigplussers blijken over evenveel melatonine te beschikken als mensen van dertig. Argumenten voor langdurig gebruik van supplementen van melatonine – als een product dat een lang en energiek leven garandeert – zijn hiermee van tafel geveegd.

Ook de premisse dat supplementen van progesteron niet alleen natuurlijk, maar ook effectief zijn tegen vele ouderdomskwalen, zoals osteoporose – botontkalking – blijkt niet op feiten te berusten. Uit recent onderzoek blijkt dat de crèmes die dit hormoon bevatten, niet eens goed door het lichaam worden geabsorbeerd. (1)

Zelfs de ‘onnatuurlijke’ Hormone Replacement Therapy (HRT) is aangepakt. Werd op basis van retrospectieve studies, die aantonen dat vrouwen die na de overgang extra hormonen gebruiken minder hartaanvallen hebben, volgehouden dat HRT bescherming biedt tegen hartaandoeningen, nu is dat niet meer mogelijk. Een onderzoek naar de gezondheidsstatus van vrouwen die HRT gebruiken (2) – de eerste wetenschappelijk zwaarwegende studie – heeft namelijk uitgewezen, dat deze hormonen de kans op een hartkwaal niet reduceren. Daarmee is een van de belangrijkste beweegredenen om langdurig HRT te gebruiken ongegrond verklaard.

Wij hebben altijd getwijfeld aan het gebruik van hormonen, omdat we ervan uitgaan, dat de hormonale huishouding van het lichaam een ingenieus systeem is, dat zich voortdurend aan allerlei omstandigheden aanpast. En dat het evenwicht kan worden verstoord als wij ons hierin mengen. Het kan niet de bedoeling zijn geweest, dat we langdurig hormonen uit andere bronnen halen. En als jouw lichaam voor jouw leeftijd voldoende hormonen aanmaakt, wat gaat het dan doen met het overschot?
Uit de nieuwe bevindingen blijkt weer hoe belangrijk het is om kritisch te blijven denken. Hoe verleidelijk ook, vertrouw niet zomaar op de verhalen over nieuwe wondermiddelen tegen ouderdom en ziekte, ook al komen ze van artsen. Een goede gezondheid is immers een gecompliceerde aangelegenheid, waarbij vele factoren een rol spelen. Die zullen nooit kunnen worden herleid tot een enkele pil.

Lynne McTaggart en Bryan Hubbard

1. The Lancet, 1999; 354: 1447-8
2. Brit Med J, 1999; 319: 890-3