Kinderen en medicijnen


Kinderen krijgen ongeoorloofde medicijnen

Vele medicijnen die in het ziekenhuis aan kinderen worden toegediend, zijn ofwel niet gepatenteerd voor gebruik door kinderen of worden niet volgens de richtlijnen gegeven. Dat is de conclusie van een onderzoek naar medicijngebruik op kinderafdelingen in diverse medische centra in Europa. De onderzoekers bestudeerden medische dossiers van meer dan zeshonderd kinderen waarvoor in totaal 2262 recepten werden uitgeschreven. Zij ontdekten dat bijna de helft van alle recepten ongeoorloofd of niet volgens de richtlijnen was. Dit laatste kwam het meest voor, in een verhouding van vijf tot één. Van alle kinderen die hierbij betrokken waren, kreeg 67 procent ongeschikte medicatie in doses en frequenties die een bedreiging voor hun gezondheid vormden.

Medicatie tegen luchtwegaandoeningen en pijnstillende middelen behoorde tot de medicijnen die het meest frequent werden buiten de richtlijnen werden voorgeschreven. De werkwijze in de verschillende Europese centra bleek onderling weinig te verschillen. Het feit dat middelen tegen astmatische aandoeningen anders werden gebruikt dan was voorgeschreven, verbaasde de onderzoekers het meest, met name omdat er een grote hoeveelheid onderzoek is gedaan naar het correcte en effectieve gebruik van deze middelen door jonge kinderen.

Toediening van steroïden aan kinderen jonger dan twee jaar baarde de meeste zorgen, aangezien er weinig gegevens zijn over het veilig gebruik voor deze leeftijdsgroep en deze medicijnen het risico van groeiachterstand met zich meebrengen (zie hieronder). De resultaten van het onderzoek zijn zowel ironisch als verontrustend; het patenteren van medicijnen is namelijk pas geïntroduceerd toen bekend werd dat medicijnen als thalidomide en chlooramfenicol schadelijk zijn voor kinderen.

Steroïden vertragen de groei van kinderen
Het was reeds bekend dat orale steroïden de groei van kinderen vertragen, nu blijken steroïden die worden geïnhaleerd hetzelfde effect te hebben. Onderzoek naar het gebruik van de corticosteroïde beclometason (waaronder Becotide en Becloforte) door kinderen heeft dit uitgewezen. De kinderen die de corticosteroïden inhaleerden, groeiden in een langzamer tempo dan kinderen die een placebo of salmeterol (waaronder Serevent) kregen. Groeiachterstand is een veel voorkomend neveneffect van orale steroïden. De medische professie heeft echter volgehouden dat geïnhaleerde steroïden dit risico niet met zich meebrengen. In het kader van het onderzoek kregen 240 kinderen van negen jaar twaalf maanden lang willekeurig beclometason salmeterol of een placebo. Aan het eind van de studieperiode stelden de onderzoekers vast, dat kinderen die beclometason gebruikten gemiddeld 3,96 centimeter waren gegroeid, terwijl de kinderen die een placebo of salmeterol hadden gekregen respectievelijk gemiddeld 5,04 en 5,4 centimeter waren gegroeid.

Roken leidt tot kankertijdbom bij ongeboren kind
Zwangere vrouwen die roken kunnen een kankerverwekkende stof op hun ongeboren kinderen overbrengen. Dit blijkt uit een studie van het University of Minnesota Cancer Centre, waarbij de eerste urinemonsters van 48 baby’s in een blind onderzoek werden geanalyseerd. In bijna 71 procent van de monsters werd NKK, één van de voornaamste kankerverwekkende stoffen in tabaksrook, aangetroffen. Het verband tussen kanker en roken kon worden vastgesteld, omdat NKK uitsluitend in tabak voorkomt. Dit wordt onderstreept door het feit dat de monsters van baby’s van niet-rokende moeders geen NKK bevatten. In een commentaar stelt Gordon McVie, klinisch directeur van de Cancer Research Campaign in Engeland, dat het bewijs behoorlijk overtuigend was en dat de hoeveelheden NKK die in de urinemonsters werden aangetroffen ‘verontrustend groot’ waren. ‘De baby’s scheiden deze chemicaliën vermoedelijk uit in het vruchtwater, dat vervolgens wordt gedronken, waardoor de stoffen blijven circuleren.’

• Door ervoor te zorgen dat er in je huis niet wordt gerookt kun je tevens het risico van Sudden Infant Death Syndrome (SIDS), oftewel wiegendood, verminderen. Zweedse onderzoekers zijn tot deze conclusie gekomen op grond van autopsie bij 24 baby’s. Uit de resultaten blijkt, dat 22 van de pasgeborenen substantiële hoeveelheden cotinine in hun bloed hadden. Cotinine is een bijproduct van nicotine. Bij kinderen die hiervoor gevoelig zijn, zou directe blootstelling aan sigarettenrook het risico van wiegendood verhogen, zo luidt de conclusie van de onderzoekers.

Zelf dokteren
Gebruik geen hoestdrank tijdens de zwangerschap
De meeste hoestsiropen en ander middelen om hoest te onderdrukken, bevatten dextromethorfan. Hoewel algemeen werd aangenomen, dat dit ingrediënt onschadelijk is, blijkt deze stof een rol te spelen bij het ontstaan van geboorteafwijkingen. Volgens onderzoekers is dextrometorfan zo krachtig, dat slechts één dosis geboorteafwijkingen of een miskraam kan veroorzaken. Deze conclusie is gebaseerd op onderzoek waarbij kippenembryo’s aan relatief hoge concentraties dextrometorfan blootgesteld. Ontdekt werd, dat dextrometorfan zo vroeg in de ontwikkeling van het embryo afwijkingen kan veroorzaken dat de vrouw in veel gevallen nog niet eens weet dat zij zwanger is. Het advies van de onderzoekers luidt dan ook, dat zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger proberen te worden alle hoestsiroop en aanverwante middelen dienen te vermijden. Deze medicatie wordt ook afgeraden voor mensen met astma, chronische hoest of leverziekte.(5)

1. BMJ, 2000; 320: 79-82
2. J Ped, 1998; 133: 232-6
3. BMJ, 2000; 320: 76
4. BMJ, 1998; 317: 555
5. Pediatric Research, 1998; 43: 1-7