Schoon is niet fris

Men is over het algemeen in de veronderstelling dat een kamer dat schoon is ook schoon moet ruiken. Een afwasmiddel is pas goed als het schuimt. Een badkamer moet naar chloor ruiken en dan pas is het hygiënisch en schoon. Zelfs fruit en groenten wast men soms in zeep of chloor in de veronderstelling dat tenminste een gedeelte van de chemische stoffen en vuil afgewassen kan worden. Al de hierboven genoemde stellingen zijn onjuist. Erger nog: heeft u zich ooit afgevraagd wat voor nadelige effecten chloor en zeep hebben op de gezondheid?

Verreweg de meeste mensen denken bij het woord “schoon” niet alleen aan opgeruimd, glanzend en vlekvrij, maar associëren het met geur. Als wij zeggen “hè, het ruikt lekker schoon, lekker fris”, dan bedoelen we eigenlijk dat het naar een schoonmaakmiddel ruikt, en dat associëren wij met schoon. Een echt schone ruimte ruikt namelijk nergens naar. Maar schoon is eigenlijk helemaal niet fris. De meeste schoonmaakmiddelen bevatten agressieve chemicaliën die zeer slecht zijn voor onze gezondheid en zeker voor die van onze kinderen. Er staan vaak uitgebreide waarschuwingen op de verpakking als ze uit gebieden komen met een strenge regelgeving zoals Europa en Amerika. Lezen we die ooit? Als ze uit landen met minder goed ontwikkelde regelgeving komen zoals Latijns-Amerika staat er vaak helemaal niets op de verpakking, behalve reclame.
Wij hechten heel veel belang aan het leven in een schone omgeving, omdat wij er van uit gaan dat het goed voor onze gezondheid is. In het Caribische gebied wordt schoon vrijwel per definitie geassocieerd met chloor. Als het niet naar chloor ruikt, is het niet schoon. Daar is zelfs een leuke anekdote over. Een groot hotel was overgeschakeld op milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen. Deze roken echter niet zo sterk, met als gevolg dat de publieke toiletten dus geen geur hadden. Prompt kwamen er klachten dat de toiletten niet schoon waren. Een inventieve supervisor deed toen verdunde chloor in verstuivers en als de dames klaar waren met schoonmaken sproeiden ze eventjes wat chloorlucht naar binnen. Prompt stopten de klachten niet alleen, maar werden er zelfs positieve opmerkingen gemaakt over de schone toiletten.
Dit illustreert een belangrijke zaak. Wat wij als schoon ervaren, hoeft helemaal niet schoon te zijn en zeker niet gezond.
Ander voorbeeld: hier op de Antillen wordt heel vaak een scheutje chloor in het afwaswater gedaan, ook in de rotsvaste overtuiging dat dit goed is tegen de bacteriën. Dat is het inderdaad. Chloor is een bijzonder agressief goedje dat alles doodt dat het op zijn weg tegenkomt. Het vormt ook bijzonder graag verbindingen met organische stoffen die kankerverwekkend zijn. Het doet ook schade aan allerlei organische materialen waaronder onze ingewanden. Dit staat overigens uitgebreid op de fles vermeld in de meeste gevallen. U hoeft dit niet voetstoots aan te nemen. Leg maar eens een stukje vlees in wat chloorwater, dan ziet u het vanzelf. Iedereen weet dat als je stof regelmatig bleekt, dat de stof op den duur uit elkaar valt. Wij stellen ons lichaam veel bloot aan chloor; denk maar aan alle schoonmaakmiddelen die u gebruikt, chloor in het drinkwater, zwembaden vol chloor. Vind u het gek dat uw kind op z’n minst een allergie ontwikkelt nadat hij/zij in een zwembad heeft gezwommen. Meestal wordt er in het water flink gestoeid en onwillekeurig chloorwater ingeslikt.
Er zijn wel degelijk bleekmiddelen op de markt die niet gevaarlijk en agressief zijn en daardoor zelfs zachter zijn voor uw textiel. Weet u trouwens nog hoe uw grootmoeder dat deed? Simpelweg door wat citroensap en zout op de stof aan te brengen en het kledingstuk een middagje of langer in de zon te leggen. Werkt uitstekend in 90% van de gevallen.
Ironisch genoeg is het de tweede Wereldoorlog die ervoor zorgde dat we chemicaliën nu zo intensief gebruiken. Door de oorlog werd kokosolie, waar de vroegere schoonmaakmiddelen van werden gemaakt, moeilijk verkrijgbaar en men wendde zich tot petroleum. De groei van de industrie en grote conglomeraten leidde tot een enorme diversiteit aan chemische schoonmaakmiddelen, waarvan de meest milieu- en mensonvriendelijke ongetwijfeld chloor is. Tegenwoordig is de trend meer naar milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen, maar de meeste hiervan zijn nog steeds gebaseerd op petroleumderivaten en andere chemicaliën.

Om terug te komen op geur: veel van de spuitbussen met toiletverfrissers laten een deel van de kantoorbevolking hoestend de buitenlucht opzoeken. Het middel is erger dan de kwaal, in dit geval.
Het is niet zo heel vreemd dat wij op geur afgaan, want we willen graag een bewijs dat er is schoongemaakt. Dus hoe sterker het ruikt naar schoonmaakmiddel, hoe schoner het is... toch?
Geurdoosjes met synthetische geurstoffen worden op de werkvloer geplaatst, of er wordt gespoten om bijvoorbeeld de vieze sigarettenlucht weg te halen. Soms vraag ik me dan af wat erger is: de sigarettenreuk of de geurstoffen? Het gevaarlijkste vind ik toch wel de geurstoffen in kleine ruimtes, zoals een auto of kamer. Meestal worden de geursponsjes vlak voor de airco gehangen. Op het moment dat je in zo’n auto stapt word je ingekapseld door de synthetische geurstoffen. De geur van aardbeien, frambozen, dennenbos of stromend water is vaak zo sterk dat je als het ware tegenaan kan leunen.

Onderzoek wijst uit dat heel veel van de gezondheidsproblemen waar vooral kinderen mee te maken krijgen terug te voeren zijn op chemicaliën in onze producten, zowel in het huishouden als in het eten. Veel kinderen zijn allergisch voor bepaalde zepen, voor kleurstoffen, voor geurstoffen, voor conserveringsmiddelen. Ook veel volwassenen hebben dit probleem trouwens. Vaak betreft het ademhalings- en huidproblemen. En dit is vaak moeilijk te achterhalen omdat we zo veel chemicaliën gebruiken.
Om een voorbeeld te geven: sodium lauryl sulfate (SLS) is een chemische verbinding die erg veel wordt toegepast, ondermeer in shampoos en in afwasmiddel. Het is de standaard in laboratoria voor huidirritatie; dit betekent dat als je een stof wil testen op het huidirriterend vermogen, dat je SLS gebruikt als referentie; hiervan is namelijk precies bekend hoe sterk het de huid irriteert. Het is inmiddels in diverse studies duidelijk verbonden aan bepaalde soorten kanker. Kijkt u zelf maar eens naar uw shampoo en dat voor uw kinderen. Het wordt wijd en zijd in producten gebruikt omdat het heel goedkoop is en inderdaad goed ontvet. Studies wijzen nu aan dat het langdurig gebruik ervan juist de huid irriteert en de talgproductie bevordert, met andere woorden uw hoofdhuid wordt steeds sneller vet en u moet dus steeds vaker shampoo gebruiken.
Nog zo’n voorbeeld is aluminium, dat in diverse verbindingen in vrijwel alle deodorants wordt gebruikt. Het wordt via de huid in het bloed opgenomen en is zeer slecht voor met name uw nieren - herinnert u zich nog het Diatel-schandaal, waarbij acht nierpatiënten het leven lieten? Dat betrof een te hoog aluminiumgehalte in het water – maar het gaat transpiratie tegen en daardoor is het een zeer effectief ingrediënt in deodorant. Eigenlijk is het schandalig als we het goed bekijken. We (de onderzoekers, chemisch-analisten, fabrikanten) weten precies wat bepaalde stoffen doen met en in ons lichaam. Toch wordt u niet voldoende ingelicht over de schadelijke effecten van zoveel producten. Wel wordt verteld hoeveel patiënten er rondlopen met nierklachten, hartklachten, geheugenstoornissen, gewrichtsklachten –om maar een paar te noemen- , maar er wordt niet verteld waar we allemaal op moeten letten en hoe vervuild ons systeem is. We kunnen met z’n allen zoveel preventief doen. Het zijn meestal kleine veranderingen die we kunnen aanbrengen in onze verkeerde gewoonte, denkwijze en vooral voeding. Het bewijs hebben duizenden mensen gedurende de afgelopen 25 jaren hier op ons klein eilandje al gemerkt.
Zo kunnen er nog veel voorbeelden gegeven worden. Nog erger is dat bepaalde fabrikanten min of meer misbruik maken van het huidige toegenomen gezondheidsbewustzijn en allerlei termen als 'botanica', 'aromatherapie', 'naturals' etc, etc, gebruiken op hun producten en schermen met allerlei natuurlijke ingrediënten. In de praktijk blijkt uit het etiket dat het vaak om 'window dressing' gaat en dat het een puur chemisch product is met een vleugje plantenextract. Soms zijn dit gerenommeerde merken! Gelukkig zijn er ook veel fabrikanten die wel de goede kant uit gaan en tegenwoordig is bijvoorbeeld de toepassing van natuurlijke kleurstoffen voor kinderproducten enorm aan het groeien.
Let speciaal op als op een product vermeld wordt dat het ‘natuurlijk’ is; dat iets 'natuurlijk' is, betekent niet per definitie dat het goed of gezond is. Als u het flesje omdraait en leest wat er allemaal in zit, dan vraagt u zich al snel af wat er precies met ‘natuurlijk’ bedoeld wordt.
Kijk overigens uit met de veelgebruikte term ‘aromatherapie’: het moet dan echte plantenextracten betreffen, zogeheten essentiële oliën. Heel vaak wordt u een 'fragrance oil' verkocht, dit heeft niets met aromatherapie te maken! Deze ruiken lekker maar hebben verder geen enkel gezondheids- of spiritueel effect. Echte essentiële oliën ruiken vrijwel altijd scherper, minder zoet, en zijn ook duurder. Als de verkoper/verkoopster het verschil niet weet dan weet u al hoe laat het is.
Voordat ik dit artikel schreef ben ik op zoek gegaan naar de ‘alternatieven’ die nu verkrijgbaar zijn op de lokale markt. Gelukkig ben ik voldoende producten tegengekomen die u met een gerust hart en een veilig gevoel kunt gebruiken.

Dit stuk is niet bedoeld als reclame. Het doel van dit artikel is al bereikt als u aan het nadenken slaat en u zich meer bewust bent van wat u koopt. Op Curaçao zijn er producten verkrijgbaar van Green Island, een bedrijf dat natuurproducten maakt, zowel voor de schoonmaak als voor persoonlijke verzorging. De Green Island producten bevatten geen chemicaliën, zijn hypoallergeen en specifiek geschikt voor mensen met allergieën en een gevoelige huid en voor kinderen. Alle ingrediënten die gebruikt worden staan op het etiket. Green Island gebruikt alleen natuurlijke conserveringsmiddelen en als geurstoffen worden essentiële oliën gebruikt. De producten worden niet getest op dieren. De producten zijn te koop bij diverse gezondheidswinkels op het eiland en worden met succes gebruikt in verschillende bedrijven en keukens. De producten die aan de man gebracht worden zijn bereid naar een heel oud concept: dat azijn, soda en andere natuurproducten net zo goed schoonmaken als de meeste chemische middelen, maar zonder de negatieve effecten op het milieu en de gezondheid. Ze zijn gebaseerd op 100% natuurlijke ingrediënten waarbij veel gebruik wordt gemaakt van plantenmaterialen zoals etherische oliën, wassen, harsen en poeders.
Green Island producten zijn hypoallergeen en bevatten geen chemische conserveringsmiddelen, stabilisatoren, schuimmiddelen, en emulsificators. Hieronder volgt een korte omschrijving van de producten die momenteel verkrijgbaar zijn.

Schoonmaakmiddelen
Deze zijn gemaakt uit 100% natuurlijke en dus niet chemische bestanddelen. Het belangrijkste onderdeel daarvan zijn plantenbestanddelen, grotendeels etherische oliën maar ook sappen, harsen, wassen en gels (zoals aloë gel). Verder zijn azijn, citroensap, baking soda, cream of tartar en andere natuurlijke ingrediënten in de producten toegepast. De producten onderscheiden zich met name van chemische producten doordat het 100% natuurproducten zijn, waardoor zij hypoallergeen zijn en niet schadelijk voor milieu of gezondheid.
De producten zijn bewust gecreëerd om te lijken op de 'gewone' huishoudelijke producten die we gewend zijn. Zo is er een algemene 'household cleaner' (Bio-Clean) die in het mopwater of schoonmaakemmertje wordt gedaan. Er is een luchtverfrisser (Bio-Fresh), een toiletreiniger (Bio-Bowl), een schoonmaakmiddel gebaseerd op dennenolie (Bio-Pine). Ter vervanging van chloor, een van de meest gebruikte schoonmaakmiddelen en tegelijkertijd een van de meest milieu- en gezondheidsschadelijke producten die er zijn, zijn er 2 producten: Bio-Clean Force, een vloeibaar schoonmaakmiddel om mee te dweilen en te desinfecteren; en Bio-Bleach, een organisch bleekmiddel voor kleren. Een nieuw product is Bio-SteriSpray, een klein handig sproeiflesje waarmee de handen schoongemaakt kunnen worden, maar ook voor deurknoppen, wc-brillen, telefoons, loketten en alle plaatsen die we graag bacterievrij zien.
Een leuke bijkomstigheid is dat alle producten in hergebruikte (recycle) materiaal verpakt worden.
Boven alles deed het me goed om te zien dat deze producten lokaal geproduceerd worden. Een gezond initiatief dus!