Teeltwijze

Zoals u weet kunnen er ook vragen beantwoord worden die schrifte-lijk zijn gesteld. Een lezer die zichzelf "verward" noemt stelde de volgende vraag: Wat is het verschil tussen biologisch dyna-mische producten en reformproducten? Is alles dat ik in de re-formzaak koop als regel ook gezond? ........Help me uit deze verwarring!
Nou, meneer L., daar gaan we dan; als eerste moet ik zonder u te kennen al stellen dat u niet verward bent, althans niet in die zin dat u hulp moet zoeken ...... tenminste voor wat betreft deze vragen.

Naast de gangbare landbouw kennen wij ook twee belangrijke andere teeltwijzen n.l. de Biologisch-dynamische methode (bd), en de ecologische methode (eco).
Daarnaast zijn er nog de reformproducten, die -in tegenstelling tot wat velen denken- in de regel niet anders zijn geteeld dan in de gangbare landbouw.

De biologisch-dynamische methode is gebaseerd op de gedachten van de Duitser Rudolf Steiner aan het begin van deze eeuw. Deze gedachten, die meer omvatten dan alleen een landbouwmethode, staan bekend als de inzichten van de antroposofie. In een aantal opzichten was Rudolf Steiner zijn tijd ver vooruit. Zo maakte hij zich toen al zorgen om de kwaliteit van het bestaan in het algemeen en van de landbouw in het bijzonder.

Daarom ontwikkelde hij een eigen teeltwijze, die pretendeert gebruik te maken van de "levende krachten", zowel (micro)biolo-gisch als "kosmisch". De methode is erop gericht deze krachten te ondersteunen en te versterken. In de praktijk maakt de bd-teler onder ander gebruik van bepaalde kruidenpreparaten en van een zaaikalender. De kruidenpreparaten zijn sterk verdund (homeo-patische verdunningen en de Bach bloesemtherapie verdunningen -waarvan ik nu realiseer, dat ik daar nog nooit over heb geschre-ven.....-), en worden zo op het land, op de composthoop, of op het gewas gebracht. De zaden mogen pas op het land gebracht worden, als de zaaikalender, die is opgesteld met behulp van astrologische gegevens, daarvoor het geschikte moment heeft aangewezen.

Chemische hulpstoffen worden in principe afgewezen, omdat zij het leven zouden verstoren. Dit principe kan de bd-teler in de prak-tijk niet altijd waarmaken. Soms moet hij noodgedwongen toch een beroep op de chemie doen, omdat bepaalde plagen anders de hele oogst zouden vernietigen. Maar de bd-teler zal pas in het ui-terste geval tot zulke maatregelen overgaan; hij beschouwt het als een persoonlijke nederlaag wanneer hij de hulp van chemische bestrijding moet inroepen.

De hele teeltwijze richt zich op het behoud van de zogenaamde "levende krachten", en het zouden dan ook vooral die "levende krachten" zijn, die bd-producten superieur aan anders geteelde producten maken. Het probleem is echter dat niemand weet wat die "levende krachten" nou precies zijn. Juist die magische "levende krachten" roepen in wetenschappelijke kring nogal wat scepsis op, wat de geloofwaardigheid van de bd-methode niet ten goede komt. Dat is jammer want de bd-methode bevat zeker een aantal gezonde uitgangspunten, ook wetenschappelijk gezien.
De ecologische methode is betrekkelijk jong; zij bestaat niet langer dan een jaar of twintig, en is min of meer een reactie op het opkomende milieubesef aan het einde van de jaren zestig. In de praktijk kenmerkt deze methode zich door het sterk verminderde gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Daarmee wijkt zij in principe weinig af van de biologisch-dynamische methode, maar het verschil is dat de ecologen geen gebruik maken van kruiden-preparaten en zaaikalenders. Een geloof in magische "levende krachten" hebben zij niet, integendeel, de ecologen neigen meer naar kritisch gebruik van de bestaande wetenschappelijke inzich-ten.

Wel vormt de levende bodem een belangrijk uitgangspunt voor de ecologen. De bezwaren tegen kunstmest en bestrijdingsmiddelen zijn dan ook terug te voeren op ecologische principes. De te snelle opname van voedingsstoffen door het overmatige gebruik van kunstmest geeft een te snelle groei. Bij het goed benutten van een vruchtbare bodem is dat niet het geval. Bovendien zou te snelle groei leiden tot zwakke, waterige planten, die erg vatbaar zouden zijn voor ziekten en plagen, die dan weer chemisch bestreden moeten worden.

De ecologen willen gebruik maken van het natuurlijke weerstandssysteem van de gezonde plant, waardoor chemische bestrijdingsmiddelen vaak overbodig zijn.

Bovendien hebben de ecologen oog voor de milieubezwaren die er aan de huidige landbouwmethoden kleven, zoals het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Het maken van kunstmest kost trouwens energie, wat op zich bezwaarlijk gevonden wordt. Verder zitten er nog gezondheidsbezwaren aan de giftige bestrijdingsmiddelen voor de arbeiders die ermee moeten werken, niet alleen de boeren, maar ook gespecialiseerde beroepsspuiters. En tenslotte dragen ook de produktie en transport van deze middelen risico's voor mens en milieu met zich mee. De ecologische motieven zou je dus vooral mens- milieuvriendelijk kunnen noemen.

Als de eindprodukten daarnaast kwalitatief beter zouden zijn is dat mooi meegenomen, maar het is niet hun hoofddoel.
Reformprodukten
Er bestaat geen reform-landbouwproduktie of methode. Een reform-produkt houdt doorgaans in dat het gaaat om een produkt uit de gangbare landbouw, dat echter na de oogst zo weinig mogelijk is bewerkt. Op zich heel nuttig, maar met anders telen heeft reform dus niets te maken.

Op ons eiland zijn er verschillende reformwinkels. Enkelen hier-van hebben bd-produkten en sommigen verkopen ook bd-groenten en eco-groenten en fruit.

Ook hier moet u als consument weer kritisch blijven, want niet alles dat in een reformhuis verkocht wordt is als regel goed voor uw gezondheid. Het is altijd belangrijk u goed te laten informeren alvorens u daar uw wekelijkse inkopen gaat doen.
In het verleden heb ik al geschreven over de vitamines en minera-len. Hier nogmaals de waarschuwing om niet zomaar een (mega)dosis vitamine in te nemen zonder duidelijke reden.
Ik krijg er soms kippevel van als ik zie hoeveel tabletten cap-sules, poedertjes en drankjes er door een "atleet" ingenomen wordt.
Spoedig zal ik een artikel wijden aan de body-builders, bodyshap-ers, en de grote troep dat geadviseerd wordt om in te nemen "omdat het zo gezond" moet zijn.

Op deze eilanden in deze streken is het weer uitermate geschikt om een eigen moestuintje aan te leggen waarop u ecologisch kunt verbouwen.

Het zal iets moeilijker zijn om aan de zaaikalenders te komen voor deze streken, maar het is zeker wel mogelijk om toch wat biologisch dynamisch te werk te gaan.